DIARIO ‘D NATAL 2008
(parlè da bin)Le Masnà dla scòla ‘d Castelalfé….
(nò a BABBONATALE… sì a GILINDO!)
...st’an a l’han avù la sorpreisa neuva (o ...antica) ch’a l’è cola d’avej, coma anvità special, gnente meno che Gilindo. L’eve capì bin: i parloma dël campagnin-pastor dël nòst Monfrà ch’as treuva magicament an ël Presepio ëd doi mila agn fa, e lì ancontra la Madòna e San Giusep e a diso ch’a sia stait chiel a portè ‘l beu ch’as treuva ant la cabana ‘ndoa a j’è naje Gesù .
E alora ij regalin ëd Natal - a la scòla ‘d Castelalfé - a l’ha portaji Gilindo e nen ël sòlit Babbone Natale ch’as sa gnanca chi ch’a sia e d’andoa a ven-a. Aj mè temp ij regal ëd Natal aj portava ‘l Bambin!!
Un bravo a ste masnà e a le maestre che l’han avù l’idea ‘d pijè an considerassion Gilindo e an pratica la tradission dël Presepio vivent che ‘na vòlta as fasìa an tuti ij pais; e che ‘n chej pòst as fa ancora ades.
Berto Rè, Assessor dël pais ëd Castelalfè, a l’ha vistisse da Gilindo e l’ha presentassi a jë scolé con an bras n’agnelin ver, pen-a nà.
Le masnà a l’han scotà con atenssion la bela stòria ‘d Gilindo che l’ha avù la fortun-a d’essi tra ij prim a rivè a la cabana ‘d Betlem.
Sta festa djë scolé a l’è staita l’8 dzember ant ël dòp mesdì.
Tuti a l’han fait ëd bej cant, l’han recità ‘d poesie: pròpi coma a san fè le masnà an coste circostanse.
******************************************
La mia poesia ‘d Natal...
E vist che st’an as parlava ‘d Presepio, e cioè dla Natività dël Signor, e donca ëd fede e ‘d tradission... a l’ha vnumi na poesia an Italian (e nen an Piemonteis, come a capita soens)... an coste pòche paròle a j’è‘l desideri d’avej dcò mi un cit pòst an mes a j’ùltim personagi dël Presepio:
“Dove vai, o stellina,
nel freddo serale?”.
“Io vado al natale
del bimbo Gesù”.
“Dove vai o pastore
di cenci vestito?”.
“Un canto ho sentito,
venir di lassù”.
“Ed io piccino,
nel vostro presepe
orsù mi mettete
accanto al Bambino?
Chi è questa Donna,
vestita di cielo
con candido velo,
mi dite chi è?” .
“E’ la Mamma che amiamo,
e che tutti invochiamo,
ci dice di amare,
e poi di sperare…
con voce sincera,
sul far de la sera”.
“Un fremito dolce m’assale,
lo avverto nel cuore,
mi sento migliore,
ed ecco è Natale”.
******************************************
Peuj a j’è rivaje la bela poesia ‘d Giusep Bianco
L’è la poesia dël Natal ëd ‘na vòlta, quandi ij regalin a j’ero mac doe castagne cheuite e ‘n mandarin, e, se pròpi t’andasia bin, at trovavi ‘n paira ‘d mofle ‘d lan-a sël taolìn da neuit.
Natal 1935...
Na sparavlà ‘d fiòca ‘ns la stra dla cesa
E la scarzlinè dij sòch che scarpiso
giajet ëd galaverna sopatà
dal pianti ‘d gasìa do santé cit
da na sotila bufëtta dzembrin-a
che s’anfila con ij frisson ëd fregg
sot ël mantlin-i d’ina fila d’ombri
che van an procession ao s-ciandor ‘d lin-a
sota l’ësclint d’in cel fiorì dë stèili
e arsonant dël bàudëtti dla Neucc Santa
a rendi omagi al fieu ‘d Nosgnor che o nass,
lassandsi dré dai pass la fum dël fià;
e ‘nt na cesa profumaia d’incens,
masnà con j’euj ch’a creuvo da la sògn
e da la veuja do tëpor dël frà
e fòrsi penso za a qué ch’ël Bambin,
calanda zù linger da ‘n mes al stèili,
i-j farà trovè ao l’indoman matin
frognand meis andromì sot ël chissin;
trovran fi sèch, bischeucc,doi mandarin
e ‘n Bambinèt ëd sucher colorà
che jë sliguerà, pian pianin,
ant ina boca pen-a ‘d salivëtta,
lassandji drera in gust ëd paradis.
Giusep Bianco
(poeta d’an Ast)
******************************************
E ‘ntant ant la scòla “Dante” d’Ast , l’han fait ël Presepio...
...e për fè onor al Bambin i l’oma cantà do ò trè cansson tradissional al saba matin (20 dzember 2008)... pròpi davsin al Presepio. An particolar:
Gesù Bambin l’è nato
Gesù banbin l’è nato,
l’è nato in Betlem,
l’è sopra un po’ di paja,
l’è sopra un po’ di fen.
Là sopra un po’ di fen
a j’è ‘n bambin ch’a piora
soa mama ch’a lo adora
là sopra un po’ di fen.
As sent ‘na vos ant l’aria,
as sent vnì cantand,
l’è San Giusep sò pari,
lo pija ‘nt ij sò bras,
e i-j canta ‘na canson:
lerì, lerì lereta
aj toca la barbeta
baseme se av pias.
Costa l’è na cansson an pòc an Piemonteis e ‘n pòc an Italian ch’a diso a sia staita cantà già ‘nt ël 1600!
******************************************
Peui i soma passà a la canson
“SE ‘L NATAL EL VEN PER PIEUVA…” (aotor Pierluis ëd Barban)
Se ‘l Natal ël ven për pieuva, (refren)
Fa’ ch’a pija la strà neuva,
se ‘l Natal ël ven con ël sol ,
fa’ ch’a treuva ‘n pòc d’amor,
e s’ël fiòca tut o dì
ò Signor arcòrd-ti ‘d mi.
I coro i sàuto ‘n mes la strà
j’angiolet dël Signor,
ant ij prà e tut antorn
ij pastor j’han desvijà:
gloria, festa, alegria
i cantavo ij Cherubin
e peu tucc an companìa
i son amnì trovè ‘l Bambin.
(refren)
Is Bambin nà ‘n povertà
sarà ‘l Rè dij nòstri cheur,
salverà l’Umanità,
vinsserà tucc ij maleur.
Për ij pòvri e ij desmentjà
‘na speransa aj nas radiosa:
ël Signor për tucc l’è nà
da ‘na mari amorosa.
(refren)
S’as daroma tucc ‘na man
ògnidùn sarà seren:
Neir, Bianc, Cineis, Indian
e ti Ninin pianzi pu nen.
(refren)
******************************************
e peui i l’oma interpretà
PIVA, PIVA...
Piva, piva, l’euli d’oliva,
Piva, piva l’euli d’olì...
La Mama cunava e ‘l Nini durmiva,
la Mama aj cantava al sò bel Ninin.
(e peui a diso che l’aso dla Madòna sia scapà...)
Pijelo, pijelo, l’aso ‘nt ël prà,
j’era, j’era dès l’è scapà.
Ciapé col aso e butelo ‘nt la stala
j’è ‘l beu ch’a lo ciama e taca brajè.
Piva, piva, i son tucc an fila
piva, piva, feji e pastor.
La neuit ëd Natal i l’oma fait gnun «cenone» , ma soma andait tuti a la Mëssa ‘d Mesa Neuit ant la Cesa ‘d Castelalfé e lì... i l’oma continuà a canté ant ël coro parochial... come ch’i soma bon!
Cost l’è stait ël me Natal, ant la tradission cristian-a, ant le nòstra tradission: e l’è sempre stait parej për ani e ani.
Ringrassio tuti coj ch’a l’ha giutami a passè ‘sto bel Natal 2008.
--------------------------------------
25 dzember 2008
Pierluis ëd Barban