Na volta a j'era n'omnetin cit cit, pì cit che 'l dil marmlin ch'as ciamava Petit Menin.
Ël sò travaj a l'era col èd fé le scarpe ai grij, e për lòn chiel a virava sempre 'dsà e dlà. Për fesse sente da coj che a l'avìo damanca 'd chiel, a crijava:

"Sinch sòld e mes la sòla,
doi sòld e mes la trà,
trolla rilla rà,
sinch sòld e mes la sòla,
doi sòld e mes la trà,
trolla rilla rà".
Un bel di, antramentre a l'era lì an camin ch'a smonìa sò travaj, a son passà da lì ij làder che a l'han dije: "It veusto 'dco vnì con noi?".
"E andoa ch'i 'ndeve?" a l'ha arbatù Petit Menin.
"Andoma a robeje 'l pan al masoé ch'a l'ha apen-a falo, ven con noi e it vëddras che it saras peui nen malcontent".
Alora Petit Menin a l'é partì 'dcò chiel con lor anvers la cassin-a.
Quand che a son arivà an sël pòst, a l'han èspetà che a fussa bin èscur e peui, pian pian, a son arambasse a l'uss dèl grané andoa a j'era la grà dël pan. L'uss dèl grané a l'era sarà da drinta con la ciav, e ij làder, ch'a l'avìo già pensalo prima e a j'ero mnasse Petit Menin dapress pròpi për deurbe l'uss, a l'han dije: "Adess noi it butoma drinta 'l pèrtus èd la saradura; ti it intre, it deurbe la pòrta e parèj introma 'dcò noi; ma fà mach bin atension a nen fé bordel dèsnò 'l padron as dèsvija".
E parèj a l'han fàit. Petit Menin a l'é passà da la saradura, a l'ha durbì l'uss e 'dco ij làder a son intrà 'nt ël grané.
Quand che a son èstàit lì, a l'han dije a Petit Menin: "Ti ch'it ses linger; it monte an sla grà a campé giù le miche dèl pan, e noi da sota i-j butoma drinta ji sach. Ma fà bin atension a nen fé romor".
Petit Menin, quand che a l'é stàit ansima dla grà, a l'ha pensà la manera 'd fé ciapé ij làder con le man ant ël sach, e a l'é butasse a crijé: "Belessì 'd pan a-i na j'é 'd tute qualità! Col che i campo? Col ëd gran? Col ëd melia? O col ëd barbarià?"
E ij làder da sota:
"Ma stà ciuto! Fà nen bacan! Dèsnò 'l padron an sent! Comensa con col èd gran!
E Petit Menin da dzora:
"I l'eve dit col èd melia?"
"Ma nò! prima col èd gran!".
"A sì, va bin i l'hai capì, col ëd barbarià!"
"Ma nò, ma nò! I l'oma dite prima col èd gran!".
Alora Petit Menin a l'ha ancaminà a campé giù le miche an fasand un bordel da forca, tant che 'l padron a l'ha sentù e a l'é sautà giù dal let, e ij làder a l'han dovù scapé pì che ampressa për nen fesse ciapé, e a l'han lassà lì Petit Menin che l'avìa guastaje la frità.
Antant chiel con soe gambètte curte a l'avìa pa podù fé tanta stra; a l'era mach arivà fin-a 'nt la stala, e lì a l'era stèrmasse sota 'n bron ëd fen ant la grèppia dnans ai beu.
La neuit a l'era ancora longa, e quand che a l'é stàit tut ciuto, con ël tèbbior ëd la stala, Petit Menin a l'é andurmisse.
A la matin, quand ij beu a son dèsvijasse, a son butasse a mangé 'l fen, ma, ansema al fen, un beu a l'ha 'dcò mangià Petit Menin.
Apen-a a l'é stait ciàir, èl garson dèl padron a l'é andàit a giové ij beu për andé a lauré; e quand che a l'é arivà 'nt ël camp a l'ha tacaje al voltin peui a l'ha crijaje: "Uh! Uh!".
Ma Petit Menin da drinta a la pansa dël beu a l'ha crijà: "Heu! Heu!".
Ël garson a l'é stàit anterdoà; chiel, lì, a l'era mach da sol; chi a l'era che a l'avìa crijà: "Heu?". Ma peui a s'é disse 'n tra 'd chiel: "Ma! A sarà mach èsmijame 'd sente".
E a l'ha torna brajà: "Uh! Uh!". E ij beu stavòlta a son partì.
Peui, vist che ij beu as n'andasìo tròp a drita a l'ha crijaje: "Tale! Tale!".
E Petit Menin da drinta a la pansa dël beu: "Cisste! Cisste!" e ij beu a scotavo Petit Menin, e 'l garson a peudìa pì nen fene gnun bin.
Tut èsbaruvà a l'é butasse a core a la cassin-a e a l'ha dije al padron: "Mi a lauré i vado pì nen përchè ij beu a parlo!".
"Còsa it l'ha dit?".
"I l'hai dit che ij beu a parlo; e mi i l'hai paura; e a lauré i vado pròpi pì!".
"E già" a l'ha rèsponduje 'l padron "adess ij beu a parlaran. A son pa 'd person-e. Ora i vado mi a vëdde".
E così a l'ha fàit.
Ma quand che 'l padron a l'é stàit ant èl camp e a l'ha provà a comandé ij beu, a l'é 'dcò capitaje lòn che a l'era capitaje a sò garson!
Alora pì che ampressa a l'ha dësgiovà ij beu e a l'ha mnaje 'nt la stala; peui a l'ha ciamà 'l garson e a l'ha dije: "It l'avìe pròpi rason, ij beu a parlo! Chi sà mai che maledission a l'avran a còl! Và mach sùbit a ciamé 'l maslé, disje ch'a ven-a sì che mi i veuj vendije ij beu, e i veuj che a-j massa sùbit, sùbit belessì: mi i veuj pa ch'a-i rivo dij maleur an mia ca".
Quand ël maslé a l'é a l'é arivà, a son butasse d'acòrdi an sël pressi, e peui, come a l'era 'nt ij pat, a l'ha massaje belelì; a l'ha fàit ij quart e a l'ha portaje via lassandje lì le tripe.
Ël padron alora a l'ha dije a la sarventa. "Và a la bialera a lavé le buele, parèj ancheuj mangioma le tripe".
La sarventa a l'é andàita a fé 'l travaj che 'l padron a l'avìa comandaje, e a l'ha 'ncaminà a lavé le buele; ma, tut ant un moment, a l'ha sentù 'n crij: "Fà pian, fà pian che it im fas mal!". A l'era Petit Menin ch'a l'era ancora drinta a le buele e a l'avìa crijà quand che a l'era sentusse sgnaché.
Chila, sentù 'l crij, a l'é mach pi scapà a ca dal padron, sburdìa, e a l'ha dije: "Padron, padron, le buele a parlo!".
"Ebin", a l'ha rèsponduje chiel, "lassje mach sté là; le tripe i-j mangiaroma peui n'àutra vira".
Apen-a la sarventa a l'era andàita via da la bialera, a l'é passà da lì 'l luv che, sentù 'l bon odor èd buele fresche, ant un moment a l'é mangiassje tute, e parèj 'cò Petit Menin l'é andàit a finì 'nt la pansa dël luv.
Ël luv, quand che a l'ha sentù crijé lòn, a s'é butasse a core e a scapé tant come a pudìa; ma pì 'l luv a corìa pì Petit Menin a crijava; e cor e cor, squasi ch'a-j mancava 'l fià; e antant a l'era arivà sla riva 'd na bialerassa e a l'avìa gnanca pì la fòrsa 'd sautela. A l'era fërmasse për pijé 'n pò 'd fià; ma come a l'era fërmasse, Petit Menin a l'ha tornà brajé: "Ciapé 'l luv! deje al luv! ciapé 'l luv! deje al luv!".
Ël luv pì sbaruvà 'd prima a l'ha mach pì baronà le pòche fòrse che a l'avìa 'ncora, e l'ha pijà lè slans pèr sauté la bialerassa e an fasand lè sfòrs a l'ha tirà 'n pèt e Petit Menin a l'é trovasse bele setà an sla dla bialera e l'é torna butasse a canté:
"Sinch sòld e mes la sòla,
doi sòld e mes la trà,
trolla rilla rà,
sinch sòld e mes la sòla,
doi sòld e mes la trà,
trolla rilla rà".
Ël luv, sautà la bialerassa, a l'era giumai lontan; ma a l'era sburdì a tal manera che a continuava a core, e forse a corerà ancora adess.

----------------------------------------

Guido Musso